Dang tai trang...
Dang tai trang...
Cách đơn giản nhất để giữ được tiền sau mỗi kỳ lương là chia tiền ngay khi nhận: chi phí thiết yếu, chi tiêu cá nhân và khoản tiết kiệm tự động.
Tiền nhà, ăn uống, điện nước, đi lại và các khoản bắt buộc.
Giải trí, mua sắm, học thêm, du lịch và các khoản linh hoạt.
Quỹ khẩn cấp, gửi tiết kiệm, trả nợ trước hạn hoặc đầu tư dài hạn.
| Thu nhập net | Thiết yếu | Cá nhân | Tiết kiệm |
|---|---|---|---|
| 10 triệu | 5 triệu | 3 triệu | 2 triệu |
| 15 triệu | 7,5 triệu | 4,5 triệu | 3 triệu |
| 30 triệu | 15 triệu | 9 triệu | 6 triệu |
Quỹ khẩn cấp là khoản dự phòng cho mất việc, ốm đau hoặc chi phí đột xuất, được tính bằng số tháng chi phí thiết yếu (phần 50% net). Mục tiêu tối thiểu là 3 tháng, an toàn là 6 tháng. Cột cuối minh họa số tiền tích lũy được sau 3 năm nếu đều đặn để dành 20% net và gửi tiết kiệm với lãi suất giả định 5%/năm.
| Thu nhập net | Thiết yếu/tháng | Quỹ 3 tháng | Quỹ 6 tháng | Sau 3 năm |
|---|---|---|---|---|
| 10 triệu | 5 triệu | 15 triệu | 30 triệu | ≈ 77,8 triệu |
| 15 triệu | 7,5 triệu | 22,5 triệu | 45 triệu | ≈ 116,7 triệu |
| 30 triệu | 15 triệu | 45 triệu | 90 triệu | ≈ 233,5 triệu |
* Con số sau 3 năm là minh họa với lãi suất giả định 5%/năm gộp hằng tháng, chưa tính lạm phát và biến động lãi suất thực tế. Dùng công cụ tính lãi tiết kiệm để ra kết quả theo lãi suất bạn chọn.
Nguyên tắc quan trọng nhất là trả cho mình trước: ngay ngày nhận lương, chuyển khoản tiết kiệm sang một tài khoản riêng trước khi chi tiêu, thay vì để dành phần còn lại cuối tháng — vì thường sẽ không còn gì. Nhiều ngân hàng cho phép đặt lệnh chuyển tiền định kỳ tự động vào đúng ngày lương về.
Nên tách quỹ khẩn cấp và quỹ mục tiêu (mua nhà, mua xe, học tập) thành các tài khoản hoặc sổ tiết kiệm riêng để không lẫn lộn và không tiêu nhầm. Phần tiền chưa cần trong 6-12 tháng có thể gửi kỳ hạn dài hơn để hưởng lãi suất cao hơn, chỉ giữ 1-2 tháng chi phí ở dạng linh hoạt rút bất cứ lúc nào.
Không cần máy móc. Khi thu nhập còn thấp, hãy ưu tiên chi phí thiết yếu và đặt mục tiêu tiết kiệm nhỏ nhưng đều, ví dụ 3-5% thu nhập. Khi dòng tiền ổn hơn, tăng dần tỷ lệ tiết kiệm.
Quỹ khẩn cấp nên để ở nơi dễ rút như tài khoản thanh toán hoặc kỳ hạn ngắn. Phần tiền chưa cần dùng trong 6-12 tháng có thể so sánh gửi tiết kiệm để tối ưu lãi.
Nếu có nợ lãi cao, hãy ưu tiên trả nợ song song với quỹ khẩn cấp tối thiểu. Sau khi nợ lãi cao giảm, bạn có thể tăng tỷ trọng tiết kiệm và tích lũy mục tiêu.
Tối thiểu 3 tháng chi phí thiết yếu, an toàn là 6 tháng. Người có thu nhập không ổn định (làm tự do, kinh doanh) hoặc là lao động chính trong gia đình nên hướng tới 6-12 tháng. Chỉ tính chi phí thiết yếu (nhà, ăn, điện nước, đi lại), không tính khoản chi tiêu linh hoạt vì khi khẩn cấp có thể cắt giảm phần đó.
Khi quỹ khẩn cấp đã đủ 3-6 tháng, phần tiết kiệm mới nên chia theo mục tiêu: gửi tiết kiệm kỳ hạn dài cho mục tiêu ngắn hạn (mua xe, cưới hỏi trong 1-3 năm), và cân nhắc đầu tư dài hạn (chứng chỉ quỹ, cổ phiếu) cho mục tiêu trên 5 năm để chống lạm phát. Không nên để toàn bộ tiền nhàn rỗi ở tài khoản thanh toán lãi suất gần 0.