So sánh lãi đơn và lãi kép trong tiết kiệm (khái niệm)

Thông tin mang tính tham khảo; lãi suất và điều kiện vay thay đổi theo từng thời điểm và từng nhà băng.
Lãi đơn và lãi kép là hai cách tính tăng trưởng khác nhau — hiểu nhầm hai khái niệm này dễ dẫn tới kỳ vọng sai về “tiền lãi cuối kỳ” hoặc so sánh sai giữa sản phẩm ngân hàng và các kênh đầu tư khác.
Bảng phân biệt nhanh
| Khái niệm | Cách hiểu đơn giản | Ví dụ tinh thần |
|---|---|---|
| Lãi đơn | Mỗi kỳ, lãi tính trên gốc ban đầu (hoặc theo quy tắc cố định) | 100 triệu × 5%/năm → 5 triệu lãi mỗi năm nếu giữ nguyên cách tính |
| Lãi kép | Lãi được cộng vào gốc (hoặc tái đầu tư), kỳ sau sinh lãi trên gốc lớn hơn | Cùng 5% nhưng gốc tăng dần → tốc độ tích lũy nhanh hơn theo thời gian |
Tiết kiệm có kỳ hạn: đừng tự gắn mác “kép”
Nhiều sản phẩm tiết kiệm kỳ hạn trả lãi một lần cuối kỳ hoặc theo lịch quy định trong hợp đồng — không phải lúc nào cũng tương đương mô hình lãi kép liên tục như trong sách giáo khoa. Điều quan trọng là đọc: lãi có nhập gốc khi tái tục không, tái tục tự động áp lãi nào, và rút trước hạn xử lý thế nào.
Khi nào nên dùng công cụ lãi kép?
Nếu bạn đang mô phỏng tái đầu tư định kỳ (mỗi tháng góp thêm, hoặc tái gửi lãi vào gốc), công cụ lãi kép giúp hình dung lộ trình tích lũy dài hạn. Còn với một sổ tiết kiệm một lần, công cụ tính lãi tiết kiệm thường sát thực tế hơn.